Cinsel Terapi

CİNSEL TERAPİ NEDİR? CİNSEL TERAPİST GÖREVİ NEDİR?

Cinsel işlev bozuklukları ile ilgili yapılan tedavilere “cinsel terapi” denir. Aslında cinsel terapi ile “cinsel tedavi” (seks terapi) eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.

Cinsel terapi, İngilizce'de "sex therapy" veya "sexual therapy" olarak geçmektedir. Türkçe'ye "seks terapisi" olarak da çevrilmektedir.

Erkeklerde ve kadınlarda psikolojik veya fiziksel nedenlerden ötürü meydana gelen cinsel rahatsızlıklara da “cinsel işlev problemleri” (cinsel sorunlar) adı verilmektedir.

Cinsel terapinin amacı da cinsel işlev problemlerinin sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulmasıdır.

Cinsel terapi (cinsel tedavi) konusunda uzman kişilere “cinsel terapist” (seksolog) adı verilmektedir. Cinsel terapistlerin hem erkek hem de kadınlarla ilgili bir takım cinsel işlev problemlerinde uzman olmaları yanı sıra aile terapisi ve genel psikoterapi ilkelerine de hakim olmaları gerekmektedir.

Cinsel terapinin (seks terapisi) amaçları nelerdir?
Cinsellikle ilgili bozulan psikolojik dengeleri sağlamak,
Kişi veya çiftlere cinsel eğitimler vermek,
Çiftlerin veya bireylerin kendilerini ve birbirlerini tanımalarını sağlamak,
Cinsel çatışmaları ve bu çatışmalardan doğan kaygı ve gerginlikleri azaltmak,
Çiftler arasındaki ilişkileri iyileştirip olgunlaştırmaktır.

Cinsel terapi ile “cinsel danışmalık” arasında ne tür farklılıklar vardır?
Cinsel terapist cinsellikle çiftlerin ilgili bir takım sorunları çözmeye uğraşsa da cinsel danışman çiftlere cinsellikle ilgili bilgiler veren, rehberlik ve danışmanlık yapan kişilere verilen isimdir.

Cinsel danışman cinsel sorunları çözmek için değil, daha çok cinsel sorunların ortaya çıkmaması için çalışan kişidir.

Özetle cinsel terapistte cinsel sorunu açısından tedavi gören kişiye “hasta”, uygulanan tedaviye “cinsel terapi” (seks terapi) veya “cinsel tedavi” adı verilirken, cinsellikle ilgili aydınlanma için cinsel danışmana başvuran kişilere “cinsel danışan”, verilen hizmete de “cinsel danışmanlık” veya “ cinsel rehberlik” adı verilir.

Cinsel terapilerde, cinsel terapist cinsel danışmana göre daha aktif bir rol üstlenmektedir.

Cinsel danışman neyi amaçlar?
Cinsel danışman; cinsellikle ilgili yanlış, eksik ve abartılı bilgilerin doğru bilgilerle düzeltilmesi, ileride ortaya çıkabilecek cinsel sorunlara karşı önlemlerin alınması için kişi veya çiftlere rehber olan kişilerdir.

Cinsel danışmana danışanlar cinsel bir sorunları olduğu için değil, daha çok bilgi eksikliklerini tamamlamak için gelmektedir. Cinsel danışman tarafından cinsel sorunları tespit edilen kişiler cinsel terapiste yönlendirilmektedir.

Hangi yaşlardan itibaren cinsel danışmanlık verilebilir?
Cinsel kimlik çok erken yaşlarda şekillenmektedir. Bu nedenle çocukların çok erken yaşlardan beri cinsellik ile ilgili “saklanan” konulara ilgi duymaları ve bu konularda ebeveynlere pek çok sorular sormaları normaldir.

Herkesin cinsellikle ilgili anlayabileceği bir dil vardır. Bu nedenle ana okuldan başlayarak çok ileri yaşlara kadar herkese cinsel danışmanlık hizmeti verilebilir.

Bekar olan bayanlara da cinsel terapi ve cinsel danışmanlık verilebilir mi?
Evet. Evlenmeyi veya ilk kez cinsel deneyimi yaşamayı düşünen bayanlar da cinsel danışmanlık hizmeti alabilir.

Cinsel danışmanlıkta basit bir jinekolojik muayene yapılarak genital organlar (kızlık zarı, vajina, vulva) anatomik yönden değerlendirilir. Ayrıca kişiye ilk cinsel ilişki ile ilgili bilgiler verilir. Bu şekilde ilk cinsel birleşmenin daha rahat ve endişesiz bir şekilde atlatılması sağlanır. Diğer taraftan cinsel ilişki teknikleri konularında kişinin bilinçlenmesi sağlanmış olur.

Cinsellikle ilgili yanlış düşünceler kişilerde yanlış davranışlara, yanlış davranışların alışkanlıklara dönüşmesi de tedavi gerektiren cinsel sorunlara neden olmaktadır.

Cinsel danışmanlık neden önemlidir?
Maalesef bizim ülkemiz gibi daha pek çok ülkede cinsellikle ilgili pek çok yanlış ve eksik bilgiler bulunmaktadır. Ayrıca ağızdan ağza dolaşan “şehir efsaneleri”, bir takım tabular, katı dini, geleneksel ve ahlaki öğretiler kişilerin cinselliğe olan bakışını olumsuz bir şekilde etkilemektedir.

Sağlıklı evlilik ve sağlıklı ilişkilerin yürüyebilmesinde cinselliğin önemi son derece büyüktür.

İşte bu nedenlerle doğru cinsel donanıma sahip olmak önem kazanmaktadır. Çünkü tüm yanlış öğretiler ve alınan yanlış mesajlar zaman içinde kişilerde tedavisi çok daha zor olan cinsel işlev sorunlarına yol açmaktadır.

Cinsel sorunlar kişilerde intrapsişik bir çatışmadan köken alabileceği gibi çiftler arasındaki çatışmalara da bağlı olabilir. Sosyo-kültürel baskılar, cinselliğe yanlış bakış açısı, yanlış bilgi ve mesajlar, yaşanmış olumsuz cinsel tecrübeler ve cinsel hastalıklar, eş ile olan uyumsuzluklar sonucunda cinsel sorunlar sık olarak ortaya çıkmaktadır.

En sık görülen cinsel sorunlar nelerdir?
Dünyada ve ülkemizde en sık olarak görülen cinsel işlev problemleri kadınlarda vajinismus, disparoni (ağrılı cinsel birleşme) ve cinsel isteksizlik, erkeklerde de erken boşalma ("prematur ejekulasyon") ve sertleşme sorunu ("erektil disfonksiyon") 'dur.

Cinsel işlev sorunları erken yaşlarda nasıl kazanılmaktadır?
Cinsel terapi gereksinimi duyan hastalar, genellikle çocukluk dönemlerinde kişilik veya cinsel gelişiminde aksaklıklar yaşayan ve ergenlik döneminde de içlerinde bu izleri taşıyan kişilerden oluşmaktadır.

Çocuklarda psikolojik cinsel gelişim 3 ile 5 yaşlar arasında “Ödipus dönemi” (Oedipus dönemi) olarak bilinen dönemde oluşmaktadır. Bu dönemlerde kazanılan bilgiler, edinilen davranışlar müdahale edilmediği sürece alışkanlık haline gelecek ve bir ömür boyu devam edecektir. O yüzden özellikle bu dönemdeki çocuklarına ebeveynlerinin yaklaşımı son derece önem arz etmektedir.

Cinsel işlev sorunlarının çok erken yaşlardan itibaren kazanıldığını kliniğimizde tedavi gören iki olgumuzla açıklayalım.

I. OLGU
Betul 5 yaşına geldiğinde vücudunda ilk defa bir bölgesinin diğer yerlere göre daha hassas olduğunu ve buraya dokunmakla çok fazla haz aldığını fark ediyor. Daha sonrasında da ara sıra bu haz dolu bölgesi olan “klitoris”i ile oynamaya başlıyor. Bir gün annesi tarafından bu bölgenin çok önemli bir yer olduğu, buraya çok dikkat etmesi gerektiği, özellikle bisiklete binerken burayı koruması gerektiği kendisine anlatılıyor.

Babası da zaman zaman “kızım şurayı ört, ayıp, sen kocaman bir kız oldun artık” demesi sonucunda klitorisine dokunmayı tamamen bırakıyor. Hatta zaman içinde bu önemli bölgeye bir daha hiç bakmıyor ve ilgilenmiyor.

Betül 24 yaşına gelip evlendiğinde kocası ile ilk cinsel deneyimleri başarısızlıkla sonuçlanıyor. 6 aylık bir cinsel denemelerinin her birisinde kendisini ileri derecede sıkıyor, kasıyor; hatta eşinin kendi cinsel organının dokunmasına bile izin vermiyor. Cinsel organına dokunmak bir yana, ayna ile baktığında bile içini tuhaf bir korku ve huzursuzluk sarıyor.

Kliniğimize başvurduklarında yaptığımız görüşme ve basit bir jinekolojik değerlendirme sonucunda kendisine ileri düzeyde “vajinismus” tanısı konuyoruz. Sorununu aşabilmek için cinsel terapiye başlıyoruz.

II. OLGU
Ayhan 4 yaşında muhafazakar bir ailenin oğlu. İlk defa bu yaşlarda kendi cinselliğinin farkına varıyor ve kimselerin olmadığı ortamlarda yatağın içine girerek gizlice mastürbasyon yapıyor. Yatak içinde sürtünerek duyduğu cinsel haz kendisine farklı bir mutluluk yaşatıyor. Ancak evdeki otoriter babanın cinselliğe karşı katı bakışının da son derece farkında.

Baba ve anne cinsellikten hiç bahsetmiyorlar, hatta çocuklarının yanında el ele tutuşmuyorlar, televizyonda bir öpüşme sahnesi çıktığında bile hemen başka bir kanal zaplanıyor.

Bir gün Ayhan kendi odasında mastürbasyon yaparken babası aniden içeriye girip oğlunun ne yaptığını anlıyor ve ona: ”yaptığın çok ayıp, sen ne biçim bir adamsın, kendinden utanmalısın” diye bağırıyor. Ayhan o günkü utancını hala unutamadığını ifade ediyor. O günden sonra da Ayhan çok sevdiği masturbasyonu artık daha nadiren, biraz korkuyla ve hiç kimsenin olmadığı ortamlarda gizlice yapmaya devam ediyor. Aniden içeriye birisi girebilir korkusu ile de çok daha hızlı olmaya gayret ediyor. Öğrenmiş olduğu bu hareketi (yani hızlı masturbasyon yapmayı) 18 yaşına kadar da devam ettiriyor.

Ayhan, askerlik dönüşünde ailesi tarafından evlendiriliyor. Ancak eşi ile cinsel ilişkide ön sevişme sırasında penisi henüz tam olarak sertleşemeden bir kaç dakikada boşalıyor. 6 aylık hüsranla geçen bir cinsel birliktelik sonrasında umutsuz bir şekilde kliniğimize başvuruyor. Yapılan görüşme ve değerlendirme sonrasında kendisinde “erken boşalma”. sorunu teşhis edildiği söyleniyor ve bu sorunundan kurtulmak için kliniğimizde cinsel terapiye alınıyor.

Cinsel terapi, hastaların veya çiftlerin cinsel sorunlarını ve bunların temelinde yatan kişisel deneyimleri anlamalarını, kendi sorunlarının kaynağına inerek iç görü sağlamalarını ve bu şekilde hastaların kendi kendilerine yardımcı olmalarını sağlar.

Kişinin kendi durumunu fark ederek bir iç görü geliştirmesi ve daha önceden kazanılmış olan yanlış davranışların doğru davranışlarla yer değiştirilmesinin sağlanması cinsel terapistin ana hedefleri arasındadır.

Cinsel sorunu "önce kabul etmek" gereklidir
Cinsel terapiste başvuran hasta öncelikle bu cinsel sorunu olduğunu tam olarak kabul etmeli ve bir an önce tedavi için harekete geçmelidir. Daha sonra da cinsel terapi için kendisine güvenebileceği bir cinsel terapist bulması önem taşımaktadır.

Cinsel terapi merkezinin seçimi önemlidir
Ülkemizde pek çok insan cinsel sorununu gizlediği için kendisi için uygun terapist seçiminde interneti kullanmaktadır. Gerçekten de internet cinsel terapiye başlamayı düşünen kişiler için oldukça yol gösterici olmaktadır. Ancak doğru adresi bulmada çok iyi bir araştırmanın yapılması gereklidir.

Cinsel terapi merkezin bilimsel çalışması, konu ile ilgili bilimsel yayınları, temizliği, hijyeni, personelin iletişimi, yaklaşımı tedavi öncesi güveninizin oluşmasında önemli faktörler arasında olmalıdır.

Yanlış cinsel terapi merkezi seçimi kişilerde maddi manevi zararlara sebep olmakta, kişinin probleminin daha da büyümesine neden olmakta, tedaviye ve hekimlere güvenini kaybetmiş bir hastanın başka merkezlerde tedavi olma arzusunu da bitirmektedir.

Tedaviye başlayan kişiler terapistine güvenmeli, azimli-kararlı ve sabırlı bir şekilde cinsel terapistinin kendisine verdiği "cinsel tedavi ev ödevlerini" uygulamalıdır.

Okul hayatımızda bize verilen “ev ödevleri” gibi görülen cinsel tedavi için verilen ödevler "görev haline geldiğinde" genelde sıkıcı ve bunaltıcı bulunmaktadır. Belki de can sıkıcı ev ödevleri tabiri yerine “aşk oyunları” tabirini kullanmak daha uygun olacaktır.

Cinsel terapilerde verilen aşk oyunlarının amacı cinsel ilişki öncesi egzersizler ile cinsellikte yeni oluşturulan duygu ve davranışların pekiştirilmesidir. Bu şekilde eşli veya bireysel olarak yapılan egzersizlerle cinsel ilişki bir yerde önce hayal edilerek fantezileştirilmekte, daha sonra da davranışlarla ilişkiye bir model haline gelmektedir.

Cinsel tedavi başarısında eş faktörü
Cinsel tedavilere eşlerin onay vermesi de son derece önemlidir. Eşlerin cinsel problemleri karşısında birbirinin yanında olması, motive edici olmaları, tedaviye karşı birbirine destek vermesi tedavi başarısı açısından önemli unsurlardır.

Cinsel terapi sırasında eşlere verilen bazı ev ödevlerine, her iki eşin de katılması istenebilmektedir.

Cinsel terapiler kişiye özel” olmalıdır
Evet. Cinsel terapiler bireyselleştirilmeli yani kişiye özel şekle getirilmelidir. Çünkü herkesin cinsel sorunu birbirinden farklı iken bu sorunun oluş biçimi, oluş nedenleri, sorunun gelişimi ve derecesi de birbirinden farklılıklar gösterebilmektedir.

Cinsel terapiye başvuran çiftlerde davranışçı ve bilişsel psikoterapi, çift terapisi veya evlilik terapisi teknikleri birlikte kullanılmalıdır. Bu şekilde başarı şansı en yüksektir.

Ayrıca kliniğimizde uyguladığımız gibi cinsel tedavilere ek olarak uygulanılan hipnoterapi (hipnoz tedavisi) ile cinsel terapiler daha hızlı bir hale getirebilir. Bu şekilde hem tedavi daha hızlanacak hem de daha kolaylaşacaktır.

Örneğin vajinismus sorunu ile cinsel terapiste başvuran bir bayan aynı zamanda eşiyle ilgili olarak da bir takım sorunlar yaşıyor olabilir. Böyle bir bayana verilen bilişsel- davranışsal cinsel terapiler yanında evlilik ve çift terapisi de tedaviye eklenmelidir.

Yine Hera Kinik olarak çalışmalarımıza göre, vajinismus sorununu uzun bir süredir yaşayan bir bayanın zaman içinde eşinde de erken boşalma, cinsel isteksizlik ve sertleşme sorunları görülebilmektedir. Bu durumda yalnızca bayanın kendi pelvik taban kaslarını kontrol etmesini sağlamak cinsel ilişki için yeterli olmayacaktır. Bu durumda eş zamanlı olarak erkeğe de bir takım egzersizler ve cinsel terapiler uygulanmalıdır.

Holistik Cinsel Terapi Yaklaşımı (Bütüncül Cinsel Terapi Yaklaşımı)

Cinsellik, yalnızca cinsel organların bir sorunu olmayıp tüm bedeni ve beyni ilgilendiren mekanizmaların bütününden oluşmaktadır. Holistik cinsel terapi yaklaşımı da hastayı bütün olarak ele alan yaklaşım tarzıdır.

Cinsel terapi verecek olan cinsel terapist yani "seksolog" tarafından hastaya “bütüncül” yaklaşım tercih edilmelidir.

Daha önce de belirtildiği gibi bazı hastalar cinsellikle ilgili bilgi eksikliklerine bağlı cinsel sorunlar yaşamakta ve bu hastalara “bilişsel terapi”, bazı hastalar çocukluk çağlarından itibaren edinilmiş yanlış davranışlar nedeni sonucunda cinsel sorunlar yaşamakta ve bu hastalara “davranışsal terapi” (davranışcı terapi), bazı hastalar da 3-5 yaş arası olarak bilinen ödipus dönemine ait takıntıları ileri yaşantılara taşıyabilmekte bu hastalara da “dinamik psikoterapi” (dinamik yaklaşım) ağırlıklı olarak uygulanmalıdır.

Burada unutulmaması gereken diğer nokta, tüm bu cinsel terapi yaklaşımlarının kişiye özel hale getirilmesi yani cinsel tedavinin “bireyselleştirilmesi” ve kişinin bütün olarak ele alındıktan sonra tüm tedavi yaklaşımlarının birlikte kullanılarak çözüme gidilmesidir.

Cinsel terapilerde %100 tedavi başarısı için kliniğimizde de uyguladığımız bütüncül (holistik) cinsel terapi yaklaşımı, cinsel terapistin bilgi ve deneyimi, hastanın terapistine duyduğu güven ve iletişimi son derece önemlidir.