Hamilelik ve Vajinismus

HAMİLELİKTE CİNSEL YAŞAM

Vajinismus gibi cinsel işlev problemlerinin tedavileri sonrasında, en mutlu haber bir adet gecikmesi sonrasında yapılan gebelik testi ve sonrasında başlayan "hamilelik süreci" dir.

Uzun uğraş ve çabalardan sonra ortaya çıkacak bir gebelik ürününüz ilerideki yaşantınızda tüm önceliklerinizi değiştirecek, sizi hayata sımsıkı bağlayacak ve önceden yaşadığınız tüm zorlukları unutturacaktır.

Bu bölümümüzde vajinismus sonrası hamilelik sırasında cinsel hayat ve yapmanız gerekenler ile ilgili ayrıntılı bilgiler sunulmaktadır.

Hamilelikte Sizi Neler Bekliyor?
Hamilelik kadın yaşamını oldukça etkileyen son derece değişik bir süreçtir. Bu süreç içerisinde fiziksel ve psikolojik pek çok değişiklik gerçekleşmektedir.

Yaşamın her evresinde büyük önem taşıyan cinsel yaşam çoğu kez hamilelikten olumsuz etkilenir. Özellikle ilk hamileliğini yaşayan anne adaylarında bu sürece uyum sağlama aşamalarında cinselliğe karşı soğukluk olabilir.

Cinsellik ve cinsel istek aslında insanın içinde doğuştan var olan içgüdülerden biridir. Cinsel içgüdünün amacı canlıların kendi soyunu devam ettirme isteğidir.

Hamileliğin fark edilmesi ile birlikte kadınlarda annelik içgüdüsü biraz daha baskın hale gelir. İlk gebeliğini yaşayanlar da dışarıdan gelecek her türlü müdahalenin bebeğe zarar vereceği düşüncesi anne adayının cinsel isteklerini köreltebilir. Oysa ki normal seyreden bir gebelikte cinsel ilişkinin olumsuz hiçbir etkisi yoktur.

Halk arasında erken dönemde yaşanacak cinsel ilişkinin bebekte sakatlık ya da ölüme neden olacağı veya bir düşük ile sonuçlanacağı fikri hakim olmasına rağmen bunun hiç bir bilimsel dayanağı yoktur.

Hamilelik ilerledikçe ve anne adayı kendisinde gerçekleşen bu değişime uyum sağladıkça cinsel istekte de bir artış görülebilir, ancak rahimin iyice büyümesi ile birlikte cinsel ilişki teknik olarak zor bir hal alır. Bu durum zaman zaman anne adayında ağrı ve acıya neden olabilir. Bu nedenden ötürü gebeliğin son dönemlerinde cinsel istekte yeniden azalma görülebilir.

Hamilelikte cinsel yaşam ne zaman kısıtlanır?
Her şeyin normal olarak gittiği durumlarda hamileliğin son sekiz haftasına kadar cinsel yaşamda hiçbir kısıtlama yoktur. Bu dönemde erkeğin ejekulasyon sıvısı (meni) içinde bulunan ve "prostaglandin" adı verilen maddelerin rahim kasılmalarını başlatarak erken doğuma sebep olabileceği düşüncesi nedeniyle ilişki önerilmemektedir.

Yine, daha önceden "tekrarlayan gebelik kayıpları" olan veya erken doğum yapan kadınlarda, orgazm olmaya bağlı düşük riskleri nedeni ile ilk üç ayda ilişki kısıtlanabilir.

Yaşamakta olduğu gebeliğinde herhangi bir dönemde vajinal kanama olması durumunda, düşük veya erken doğum tehtidi olan kadınlarda cinsel ilişki kesinlikle yasaklanır. Bu yasak tehlikenin ortadan kalktığı kesin olarak saptanana kadar devam eder.

Erkekte veya kadında teşhis edilmiş "genital enfeksiyon" varlığında da tam olarak tedavi tamamlanıncaya kadar yasak konmalıdır.

"Plasenta previa (plasentanın önde gelmesi)" gibi gebelik süresince riskli durumu olanlarda da kanamayı başlatma riski nedeni ile ilişkiden kaçınmak gerekir.

Hamile eşiniz bir takım psikolojik korkular nedeni ile ilişkiden kaçınıyorsa bu durumu anlayışla karşılamanız ve zorlamamanız gereklidir.

SORU ve CEVAPLAR- VAJİNİSMUS ve HAMİLELİK DÖNEMİ

Vajinismus sonrası gebelikler diğer gebeliklerden farklı mıdır?
Hayır. Vajinismus sonrası gebelikler diğer gebeliklerden gidişat olarak farklı değildir. Bu nedenle gebelik izlemleri de aynıdır.

Ancak burada unutulmaması gereken vajinismus tedavileri sonrası hamilelik yaşayan bayanların gebeliklerinde daha hassas olduğu ve daha çok ilgiye ihtiyaç duyduğudur. O yüzden vajinismus tedavisi sonrası gebelik izlemlerinde kendi psikolojik durumlarını da anlayabilecek doğru bir jinekoloğu seçmeleri son derece önemlidir.

Vajinismus sonrası hamilelikte cinsel ilişki olabilir mi?
Vajinismus tedavisi sonrasında hamile kalsanız bile hamilelik süresince cinsel ilişkiden kaçınmamanızı önermekteyiz. Çünkü gebelik cinsel hayatınızda bir kısıtlamaya gitmenizi gerektirmez.

Ancak burada gebelik ile ilgili bazı istisnai durumlar vardır:
Erken doğum veya düşük risklerinin olması
Plasentanın aşağıda yerleşimli olması
Çiftlerin birisinde HPV veya Genital Herpes gibi genital enfeksiyon taşıyıcılığı varsa cinsel ilişki önerilmeyebilir.

Hamilelik ile ilgili bu tür durumlar yok ise gebeliğin son iki ayına kadar normal bir şekilde cinsel ilişki önerilebilir.

Ancak yine, cinsel ilişki sonrasında karın ağrısı, kasık ağrısı veya vajinal kanama şikayeti olan hamileler ilişkiden kaçınmalıdır.

Eğer gebe cinsel ilişki yönünden risk taşıyıp taşımadığını bilmiyorsa mutlaka bir doğum uzmanına gidip danışmalı ve muayene olmalıdır.

Cinsel ilişki düşük sebebi midir?
Pek çok çift gebeliğin özellikle ilk üç ayı içerisinde cinsel ilişkiye girmenin düşüğe sebep olabileceğini düşünmektedir. Fakat bu dönem zarfında gerçekleşen düşüklerin pek çoğu ilişkiyle bağlı olmayıp, rahim içinde gelişmekte olan bebekteki genetik bozukluklarla ilişkilidir. O yüzden normal gebeliklerde cinsel ilişki düşüğe sebep olmaz.

Orgazm olmak erken doğuma sebep olur mu?
Orgazm olmak rahmin kasılmasına sebep olabilir. Fakat yapılan araştırmaların büyük bir çoğunluğuna göre, normal bir gebelikte cinsel ilişki olsun veya olmasın orgazmın, doğum eyleminin başlamasına veya erken doğuma sebebiyet vermediğini göstermektedir.

Eğer önceden prematüre (erken) doğum yaptıysanız, özellikle 30. gebelik haftasından sonra meme uçlarının uyarılması doğum ağrılarınızı başlatabilir.

Cinsel ilişki bebeğe zarar verir mi?
Kesinlikle hayır. İlişki esnasında erkeğin penisi fiziksel olarak bebeğe temas etmez. Çünkü bebek, rahim kasları, amniyon sıvı ve kesesi tarafından oldukça iyi korunmaktadır.

Ayrıca rahim kanalının girişindeki "servikal mukus" adı verilen müköz tıkaç semenin (meninin) ve bakterilerin rahim içine geçişini engeller. Ancak, derin ilişki veya zorlama, cinsel ilişki sırasında ağrı veya kanamaya sebep olursa bu durumdan kaçınılmalıdır.

Gebelik süresince cinsel ilişkiden kaçınmanın önerildiği belli bir dönem var mıdır?
Pek çok otör tarafından gebeliğin 32. haftasından itibaren önlem amacıyla cinsel ilişkiden uzak durma önerilmektedir.

Gebeliğin son dönemlerinde birden fazla cinsel ilişkiye girmenin, rahim içi enfeksiyon riskini arttırdığını veya suyun erken gelmesine sebep olduğunu gösteren bazı çalışmalar da vardır.

Ancak bu çalışmaları desteklemeyen ve gebeliğin sonuna kadar cinsel ilişkinin hiç bir zararı olmadığını gösteren bazı bilimsel çalışmalar da bulunmaktadır.

Hamilelikte cinsel ilişkiden uzak durulması gereken zamanlar;
Hangi haftada olursa olsun vajinal kanama olması durumunda
Amniyon suyunun gelmesi halinde
Servikal yetmezlik (Rahim kanalın normalden kısa ve geniş olması) durumunda
Erken doğum ve düşük risklerinin varlığı veya önceki gebeliklerinde bu problemleri yaşamış olan hamileler
Plasenta previa (plasentanın rahim kanalının ağzını tıkaması) gibi durumlarda mutlaka ilişkiden kaçınılmalıdır.

Diğer taraftan, çoğul gebelikler gibi erken doğum olasılığının yüksek olduğu diğer riskli durumlarda da, gebeliğin altıncı ayından sonra cinsel ilişkiden kaçınmak gerekebilir.

Eğer gebede daha önceden geçirilmiş düşük veya erken doğum hikayesi varsa yine cinsel ilişki önerilmeyebilir.

Gebelikte seks esnasında kondom (kılıf) kullanımı önerilmekte midir?
Gebe olsun veya olmasın, yeni veya birden fazla kişiyle cinsel ilişkiye giren tüm kadınlar (poligamik kadınlar), cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmak için prezervatif (kondom) kullanmalıdır.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar kapan tüm gebeler, bebeğe zarar verebilecek enfeksiyonlara açıktır ve erken doğum yapma olasılıkları vardır.

Hepatit B, Hepatit C, HIV (AIDS) ve Herpes mikroorganizmaları cinsel ilişki ile bulaşan ve doğum yoluyla bebeğe aktarılabilen enfeksiyon etkeni ajanlardır.

GEBELİKTE CİNSEL ARZULAR- HAMİLELİK DÖNEMİNDE CİNSEL İSTEK

Gebeliğin ilk üç ay, ikinci üç ay ve son üç ay olmak üzere üç ayrı dönemi vardır. Her dönemin özellikleri birbirinden farklı olduğu gibi bu dönemlerdeki cinsel istek ve cinsel arzular da farklıdır.

Gebelikte ilk üç ay ve cinsel arzular
Gebeliğin "adaptasyon dönemi" olan ilk üç ayında cinsel arzularda genel olarak bir azalma gözlenebilir ve bu durum çiftin cinsel hayatını etkileyebilir. Bu dönemde değişen hormon dengeleri, bitkinlik, halsizlik, kasık ağrıları, bulantı ve kusmalar ile kadının kendini güçsüz ve kötü hissetmesi cinsel arzuları olumsuz yönde etkileyebilir.

Gebelikte ikinci üç ay ve cinsel arzular
İkinci üç ay boyunca, cinsel dürtülerde bir takım değişiklikler meydana gelmeye başlar. Göğüslere ve cinsel organlara giden kanın artışıyla beraber cinsel dürtüler normale dönebilir. Hatta göğüslere ve cinsel organlara giden kanın artması, kişinin kendisini daimi olarak cinsel ilişkiye hazır hissetmesine sebep olabilir. Bu nedenle ilişki esnasında dürtülerde artış bile meydana gelebilir.

Hera Kadın Sağlığı Merkezi'ndeki gözlemlerimize de dayanarak; hayatları boyunca ilk kez hamilelik döneminde orgazm olduğunu ifade eden bayanlar mevcuttur.

Gebelikte üçüncü üç ay ve cinsel arzular
Son üç aya girildiğinde ise gebeler "ağırlaşmanın getirdiği sorunlarla" genelde cinsel arzularının azalmaya başladığını hissederler. Büyük bir karın cinsel ilişkiyi fiziksel olarak zorlaştırabilir. Diğer taraftan artan yorgunluk, sırt-bel-karın ağrıları, artan vajinal akıntı ve mantar enfeksiyonları, vajendeki ödem artışı sonucunda ilişki anında hissedilen acılar gebeyi yeniden cinsel ilişkiden uzaklaştırabilir.

Son dönemdeki bir çift, birbirini zorlamadan rahat hareket edebilecekleri pozisyonlarda sex yapmayı deneyebilir.

Gebelikte cinsel ilişki sırasında hangi pozisyonlar denenebilir?
Değişik pozisyonları denemeniz gebelik boyunca faydalı olabilir. Örneğin çok kullanılan erkeğin üstte olduğu yol, son dönemlerdeki bir gebelikte karnın yaptığı basınca bağlı hem anneye rahatsızlık verecektir, hem de çocuğun kan dolaşımını bozacaktır.

İleri gebelik haftalarında cinsel ilişkide, daha çoğunlukla kadının üstte veya yanda olduğu pozisyonlar tercih edilmelidir. Bu şekilde hamile kadının rahat bir şekilde hareket edebilmesi sağlanabilmektedir.

Gebelik hormonları etkisiyle vagina salgısının artması tüm vücutta olduğu gibi vaginada da oluşan ödem nedeniyle ilişki sırasında ağrı duyusu veya hafif akıntı olabilir. Vajinal akıntının bol veya kötü kokulu olması durumunda bir jinekolojik muayene ve değerlendirme şarttır.

Çiftler tüm bu cinsel arzu değişiklikleriyle nasıl başa çıkabilirler?
Gebe kadın, eşinden cinsel ilişki isteği olmaksızın yalnızca şefkat bekleyebilir. Fakat erkek de bu isteksizliği bir reddedilme olarak algılayabilir.

Önemli olan çiftlerin birbirinin isteklerini ve cinsel arzularını açık bir şekilde konuşabilmesidir. Hamilelik süresince alternatif sex yöntemlerinden de konuşulabilir. Örneğin oral seks, erotik masaj veya mastürbasyon denenebilir.

Gebelikte seks konusu neden fazla konuşulmamaktadır?
Hamilelik ve cinsel hayat hakkındaki bilimsel yayınlar halen kesin değildir ve bazen kafa karıştırmaktadır. Diğer taraftan jinekologların hastalarıyla cinsel konuları konuşması bazı hastalar tarafından rahatsızlık sebebi olabilir. Tüm bu sebeplerden dolayı da çiftler gebelik esnasında cinsel ilişkiden kaçınmaları gerektiği mesajını alabilirler.

Aslında cinsellik ve cinsel istek, insanın içinde doğuştan var olan içgüdülerden biridir. Bu güdünün amacı, haz alma ve varlıkların kendi soyunu devam ettirme isteğidir. Buna rağmen cinsellik maalesef özellikle bizim toplumumuzda halen fazlaca konuşulmayan bir tabu halindedir.

Doğumdan ne kadar süre sonra çiftler cinsel ilişkiye girebilirler?
Doğru cevap çifte göre değişir. Genellikle, rahatsızlık veren bir sorun yok ve her şey yolunda gidiyorsa normal doğum veya sezaryenden 20-25 gün sonra cinsel ilişkiye başlanabilir.

Çiftler, anne-baba olduktan sonra cinsel ilişkilerinde de bir takım sorunlar yaşayabilirler. Özellikle karı koca olmaktan anne-baba olmaya geçiş cinsel hayatlarda olumsuz değişimler oluştursa da bu süreç genelde geçicidir.

Doğumdan sonra çözümlenemeyen ve aile bütünlüğünüzü olumsuz düzeylerde etkileyen cinsel isteksizlik, cinsel ilişkide ağrı, cinsel ilişkiye rahat girememe veya anorgazmi (orgazm olamama) gibi cinsel sorunlar yaşıyorsanız; öncelikle jinekoloğunuza muayene olduktan sonra mutlaka bir profesyonelden cinsel terapi desteği almanızı öneririz.

Vajinismus problemi yaşayan bir kişi şans eseri gebe kalırsa gebelikte tedavisi yapılabilir mi?
Bakire bir bayan cinsel ilişki sırasında dışa boşalma ile sürtünme sonrasında hamile kalabilir. Bu durum vajinismus hastaları için de geçerlidir.

Hamilelikte Vajinismus Tedavisi

Hera Kadın Sağlığı Merkezi olarak, vajinismus tedavisi görmeden hamile kalan kişilere hamilelikleri döneminde de vajinismus tedavileri uygulayabilmekteyiz.

Hamilelik döneminde vajinismus tedavisi yapılabilmesi için hamile bayanın hamilelik ile ilgili bir probleminin olmaması gereklidir. Hamilelikte vajinismus tedavileri için gebelikte ortaya çıkabilen erken doğum, düşük tehlikesi, kanama, su gelmesi, rahim kasılmaları gibi cinsel ilişki için kısıtlama getiren her türlü problem vajinismus tedavileri için de bir engel teşkil etmektedir.

Hamilelik döneminde vajinismus tedavisi için kendisini psikolojik olarak hazır hissetmeyen veya gebelikte yukarıda sayılan problem veya riskleri taşıyan bayanlara ise öncelikle gebeliklerini tamamlamalarını, hatta emzirme dönemlerini de geçirip zaman ve ruhsal açıdan uygun bir dönemi ayarlayarak tedavilerine başlamalarını önermekteyiz.

HERA KLİNİK'TEN BİR ÖRNEK OLGU: "HAMİLELİKTE VAJİNİSMUS TEDAVİSİ"
Merve Hanım 32 yaşında bir kamu dairesinde çalışan memur bir bayandır. 5 yıllık evliliği süresince eşiyle hiç tam bir şekilde ilişkiye girememekle beraber, bir defasında sürtünme ile gebe kalmış ve bir özel hastanede gebelik takibi yapılmıştır.

Gebeliğini izleyen jinekolog hekim hastasına epidural anestezi ile (belden uyuşturularak)normal doğum yapmasını önermiş ve bu şekilde vajinismus probleminin de hallolacağını söylemiştir. Merve Hanım iki yıl önce biraz da zor geçen bir normal doğum sonucunda sağlıklı bir erkek bebek dünyaya getirmiştir. Ancak çiftin ilişkiye girememe (vajinismus) sorunları doğumdan sonra da geçmemiş, hatta Merve Hanım'ın korkuları biraz daha da artmıştır.

Aradan geçen zaman sonrasında Merve Hanım aynı şekilde ikinci kez gebe kalmıştır. İlk doğumda çektiği sıkıntıları bir kez daha yaşamamak ve eşi ile normal şekilde ilişkiye girebilmek amaçları ile çift bize başvurdu.

Gebeliğin 12. haftasında bize başvuran hastanın önce rutin bir şekilde ultrason değerlendirmesi yapıldı. Gebeliği normal olarak değerlendirilen hastaya her gün gelmesi koşuluyla 4 seanslık Davranışsal ve Bilişsel cinsel tedaviler uygulandı. Çift tam 4 gün süren cinsel terapisi sonucunda eşi ile rahat bir şekilde ilişkiye girebilmeyi başardı. Cinsel terapi sonrasında hastanın aynı zamanda rahat bir şekilde jinekolojik muayene olması, vajinal ultrasona girmesi de sağlandı. Bu şekilde hastamız normal doğum için psikolojik olarak da hazırlanmış oldu ve aylık ultrason izlemleri ile gebeliği takibe alındı.

Vajinismus tedavisi görmüş kişiler doğumlarını ne şekilde yapmalıdırlar?
Vajinismus tedavisi görmüş veya vajinismus tedavisi görmeksizin tesadüfen (sürtünme yollu ile) hamile kalmış kişilere doğum şekli olarak kesin şart olmamakla beraber genelde sezaryan ile doğumu önermekteyiz.

Vajinismus tedavisi görmüş olan bayanlara sezeryan önerilmesinin nedeni ise oluşabilecek olası bir zor doğumdan sonra kişinin korkularının yeniden artarak vajinismus problemlerinin yeniden tekrarlama (nüks etme) riskini engellemektir.

Ancak kişi kendisine güveniyor, normal doğum yapabileceğine inanıyor ve gebeliği ile ilgili her hangi bir problem bulunmuyor ise normal doğum yapmasında sakınca bulunmamaktadır.

Normal doğum isteyen vajinismus hastalarımıza Hera Klinik olarak biz daha sıklıkla "epidural anestezi" yöntemi ile (belden uyuşturularak) normal doğumu denemelerini önermekteyiz.