Vajinismus psikolojik ve organik nedenlere bağlı olarak gelişebilen bir problemdir. Vajinismus nedenleri %90 oranında psikolojik kaygılar olurken, vakıaların %10’unda ise organik, yani fiziksel nedenler saptanmaktadır.

Vajinismus Nedenleri – Psikolojik Etkenler

Tüm vajinismus vakıalarının %90’ı psikolojik nedenlere bağlıdır. Hatta bu problem, bir kaygı bozukluğu olarak kabul edilmektedir. Başka bir deyişle, bu hastalık kendini koruma amacı güden vücudun bir savunma mekanizmasıdır. Asıl sorun, kişinin bilinçaltında yatmaktadır.

Vajinismus, geçmişte yaşanmış kötü bir cinsel tecrübe ya da bilinç dışına kazınmış anlamsız korkular ile ilişkili olabilir. Psikolojik nedenler arasında çocukluktan kalma korkular, aşırı katı bir toplum düzeni içinde yaşama, katı ahlak kuralları ve tabular, suçluluk, ayıp, günah gibi kavramların bilinç dışına yerleşmesi, cinsellik ve ilk cinsel deneyim konusunda yerleşmiş yanlış bilgi ve ön yargılar, bilinç dışında penisin vücuda girişine karşı bir korkunun olması gibi nedenler vardır.

Genç kızlara küçüklüklerinden beri öğretilen “kızlık zarının çok değerli ve mutlaka korunması gereken bir yapı olduğu” düşünceleri ile cinsellik hakkında verilen katı öğretiler bizim toplumumuzdaki kadınlarda bu sorunun gelişimindeki en önemli sebeplerdendir. Özellikle aileleri tarafından bilinçaltına küçük yaşlardan itibaren işlenen “apış aranı ört kızım, eteğini kapat, ayıp”, “bisiklete binerken sakın buranı çarpma, aman dikkat et”, “bacaklarını kapat”, “erkeklerden uzak dur, sana kötülük yaparlar” gibi daha çoğaltabileceğimiz pek çok negatif abartılı telkin, ilerleyen yaşlarda cinsel sorunlara yol açan en önemli faktörlerdendir.

Ayrıca çocukluk döneminde yaşanan kötü tecrübe ve anılar da(taciz veya tecavüzler, ev içi şiddet, katı ebeveyn tutumları) vajinismusa yol açabilir.

Özellikle Batılı ülkelerde vajinismusa en sık sebep olarak geçmişte yaşanmış birtakım cinsel tacizler, tecavüzler sayılsa da ülkemizde cinsellikle ilgili tabular, kültürel, ahlaki ve dini nedenler daha ön plandadır. Daha önce hiç böyle bir problemi olmayanlarda yaşanmış kötü tecrübeler sonucunda da(doğum, düşük, kürtaj, hoyratça yapılan jinekolojik muayene gibi) vajinismus gelişebilir.(Sekonder vajinismus)

Çiftlerin cinsellikle ilgili bilgi eksiklikleri, ilk ilişki ile ilgili yanlış inanış ve ön yargılar da beraberinde korku ve paniği getirerek vajinismusa neden olabilir.(Bilişsel eksiklik)

Bazen, önceden bu probleme sahip olup da tam olarak tedavi olmamış kişilerde problem tekrarlanabilir. Cinsel ilişkide ağrı şikayeti olan hastalarda da sebep vajinismus veya jinekolojik problemler olabilir. Bu nedenle ağrılı cinsel ilişkinin nedeninin vajinismus mu yoksa jinekolojik nedenler mi olduğu tedaviye başlamadan önce yapılacak bir jinekolojik muayene ile saptanmalıdır. Böylelikle en uygun tedavi yaklaşımı da seçilebilecektir.

Bilinç dışındaki gereksiz korkuları yenmek için kadının ve erkeğin rahatlatılması, gevşemesi, heyecan ve korkuları yatıştıracak bir ortam oluşturulması için uygun psikolojik destek sağlanmalıdır.

Vajinismusun Nedeni Bazen Saptanamaz!

Pek çok kadında ise bu yukarıda sayılan vajinismus nedenlerinin hiçbiri  mevcut olmayabilir.

Merkezimize tedavi için başvuran hastaların tamamına şu soruyu sorarız: “Daha önceden yaşadığınız ve sizde, işte bu yaşadığım olay bende bu probleme neden olmuş olabilir diye düşündüğünüz bir şey var mı?”. Çoğu zaman bu sorunun cevabı “Hayır yok” olmuştur.

Çünkü yaşadığımız olayların çoğunu unutmuş görünsek de yaşadığımız olaylar aslında bilinç dışımıza yerleşmekte, korku tohumları ve kaygılar orada depolanmakta ancak pek çok zaman problemin ortaya çıkması evlilik başlangıcındaki ilk geceye kadar ertelenmektedir.

Neyse ki, tedavi için altta yatan neden veya nedenlerin tümünü bulmak şart değildir. Önemli olan pelvik kas hafızasının yeniden oluşturulmasını sağlamak ve cinsellikle ilgili abartılı korkuları yenmektir.

Vajinismusun Organik Nedenleri

Nadir görülse de(%10 oranında), vajinismus psikolojik nedenler sonucunda değil, altta yatan organik bir patoloji sonucunda da ortaya çıkabilir.

Vajinismusun organik nedenleri arasında şunlar sayılabilir:

  • Vulvar Vestibulitis Sendrom(VVS),
  • PIH(Pelvik inflamatuar Hastalık),
  • Bartholin absesi ve kisti,
  • Vajinal mantar enfeksiyonlar(Candida vaginitis),
  • Doğuştan gelen anatomik engeller: Kısa ve kör vagina, vajina duvarında septum(perde), kalın ve geniş yapıda kızlık zarı bulunmaktadır.

Vajinismusun organik nedenleri bir jinekolog tarafından ilaç tedavileri veya basit ameliyatlar ile halledilebilir. Bu şekilde psikolojik tedaviye gerek kalmaksızın sorun da ortadan kalkacaktır.

Vajinismusun Nedeni Bir Jinekolog Tarafından Teşhis Edilebilir

Bu problemin tanısı, bir jinekolog tarafından yapılacak bir muayene sonrasında konulabilir. Böylelikle yalnızca vajinismus teşhisi yapılmaz, aynı zamanda vajinismus nedeni/nedenleri de ortaya çıkartılabilir. Vajinismusun nedeni tam olarak saptansa bile, kesin başarıya ulaşmada uygulanacak tedavi yöntemi son derece önemlidir.