Vajinismus toplumun tüm kesimlerinde görülebilen bir cinsel sorundur. Bu bölümde, 2003 yılından beri vajinismus tedavileri konusunda hizmet veren kliniğimizde; vajinismus hastalarında, kişiliklerinde/geçmişlerinde ya da hayat tarzlarında gözlemlediğimiz ve vajinismus sorununun ortaya çıkmasına etkisi olduğunu düşündüğümüz durumları ele alacağız.

Vajinismusun Ortaya Çıkmasında Etkili Olabilen Temel Faktörler

Doğuştan gelen ve değiştirilemeyen genetik özellikler bir yana, araştırmalarımız doğrultusunda, vajinismus probleminin ortaya çıkmasında etkili olan faktörleri şu şekilde sıralayabiliriz:

1) Kişilik yapısı, fobiler, tecrübesizlik

Kişilik yapısı önemli bir risk faktörüdür. Vajinismus problemi yaşayan kadınlarda, aşağıdaki özellikler sıklıkla görülmektedir:

  • Adeta büyümek istemeyen, çocuksu, anne-babaya bağımlı kişilik yapısı,
  • “Canım tatlıdır” diye düşünmek, ve çeşitli korkulara sahip olmak(iğne, kan, dişçi, kedi, köpek, böcek, yükseklik gibi),
  • Yaşanan olaylarda aşırı derecede etki altında kalma… Örneğin bir film sahnesinin veya şahit olunan trajik bir olayın etkisini uzun bir süre içinde yaşayabilme,
  • Cinsel bilgi eksikliği, tecrübe azlığı,
  • Eşinin cinsel tecrübesinin az olmasının getirdiği korku(“Ya eşim bana ilişki sırasında zarar verirse, yanlış bir hareket yaparsa” gibi düşünceler)…

2) Aile yapısı 

Aile yapısı da vajinismus için risk faktörü olabilir. Özellikle de aşağıdaki durumların geçerli olduğu kişilerde vajinismus riski daha yüksektir:

  • Aileleri aşırı düzeyde koruyucu, kollayıcı olanlar,
  • Anne ve/veya babası baskın(dominant olanlar),
  • Aileleri tutucu olanlar,
  • Anne ve baba yerine ailenin başka fertleri tarafından büyütülenler (özellikle dede, babaanne baskısı yaşayanlar)…

3) Gebe kalma korkuları

Bekâr olmasına rağmen erkek arkadaşı/nişanlısı ile birlikte cinsel ilişkiyi deneme aşamasında olanlar, ya da çocuk istemeyen evli kadınlar gebe kalma ve sonrasında kürtaj olma korkularından dolayı vajinismus problemi ile karşı karşıya kalabilirler. Nadiren de olsa, gebe kalmak istemeyen bazı çiftler, ilginç bir şekilde vajinismus sorununu bir aile planlaması yöntemi olarak kullanabilmekte, diğer bir deyişle gebe kalmamak için sorunlarını çözme yoluna gitmemektedirler.

4) Geleneksel ve/veya dini baskılar

Cinselliğe bakışın son derece katı ve kurallara bağlı olduğu geleneksel çevrelerde, özellikle çocukluğunda katı dini eğitim alanlarda ileride vajinismus problemi riski bulunmaktadır.

“İyi kız” olma sendromu, aile/çevre baskısının güzel bir örneği olabilir. Ebeveynleri tarafından hiçbir cinsel bilgi verilmeden yetiştirilen, cinselliğin yok sayılması veya kötülenmesi yönünde mesajlarla büyütülen “iyi kızlarda”, ileri yaşlarda vajinismus, cinsel isteksizlik, cinsel tiksinti ve orgazm olamama sorunları sık olarak ortaya çıkmaktadır. Türk toplumunda oldukça yaygın olan, bu şekilde çevreleri ve aileleri tarafından yetiştirilen kızlarda gelişen bu probleme “iyi kız olma sendromu” denmektedir. İyi kız olma sendromu özellikleri taşıyan kadınlarda cinsel ilişki “kocayı tatmin etme yönünde bir görev” olarak kabul edilmektedir.

Vajinismus Riskini Azaltmak Mümkün!

Vajinismus açısından riski azaltmada en önemli etken çok erken yaşlardan itibaren aile ve okul tarafından cinsel eğitimin verilmesidir. Çünkü bilgi eksikliği ve hatalı bilgilenmeye sahip kişiler ileriki yıllarda vajinismus ve diğer cinsel sorunlar açısından en fazla risk taşıyan insanlar olacaklardır.