Vajinismus tedavi yöntemleri merkezden merkeze, hekimden hekime, hatta hastadan hastaya farklılıklar gösterebilir. Vajinismus zaman geçirilmeden ve ertelenmeden tedavi edilmesi gereken bir cinsel sorundur. Zamanla bu sorun büyüyüp çiftin hayatını çok olumsuz bir şekilde etkileyebilir.

Vajinismus tedavi yöntemleri arasında dünyada en sık uygulananlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Sistematik duyarsızlaştırma tekniği ile yapılan bilişsel – davranışsal cinsel terapiler,
  • Hipnoterapi(Hipnoz terapisi),
  • Cerrahi yöntemler,
  • Klasik psikoterapi yaklaşımları,
  • EMDR,
  • Eşlere uygulanan cinsel terapiler,
  • Evlilik terapileri…

Cinsel terapiler ve seçilen vajinismus tedavi yöntemleri kişinin probleminin derecesine ve sorunun kaynağına uygun olarak bireyselleştirilmelidir. Yani tedavi yöntemleri bireye ve çifte özel kılınmalıdır.

Örneğin cerrahi yöntemler anatomik engellere bağlı gelişen seksüel problemlerde sonuç vermesine rağmen, psikolojik nedenli olan durumlarda tam ters bir etki ile hastanın kaygılarını daha da artırabilir. Veya hipnoza inancı olmayan birisinin illa ki zorla ikna edilerek hipnoza alınması tedavi başarısını olumsuz yönde etkileyebilir. Bu nedenlerle biz Hera Klinik olarak tedavileri bireyselleştirmekteyiz.

Vajinismusta Bilişsel – Davranışsal Cinsel Terapiler

Bilişsel ve davranışsal tedaviler vajinismus tedavi yöntemleri arasında ana kısmı teşkil eder.

Bilişsel Terapi Nedir?

Cinsellik, kızlık zarı ve vajina ile ilgili doğru bilgilerin alınması, kafada yer etmiş olan yanlış, abartılı ve eksik cinsel bilgilerin(cinsel mitlerin) giderilmesi bilişsel terapiler içerisinde yer alır. Bilişsel terapi kişilerde tedavinin gidişatı için oldukça önemlidir. Bilişsel terapinin kapsamı içinde olan bu tür bilgilendirmeler ilk seansta hastaya rahatlık sağlamakta ve tedavi sürecinin başarılı geçmesinde son derece etkili olmaktadır.

Özetle bilişsel terapi vajinismus tedavi yöntemleri arasında çifte verilen ilk bilgileri içerir: Hastaların kendi vajina ve dış genital organları ile ilgili bilgileri öğrenmeleri, yanlış – eksik ve abartılı düşüncelerin giderilmesi de bilişsel terapinin bir parçasıdır.

Davranışsal Cinsel Terapi nedir?(Vajinismus Egzersizleri)

Davranışsal cinsel terapi, vajinismus egzersizleri olarak da bilinen bazı pratik uygulamaları içerir. Davranışsal cinsel terapiler arasında parmak egzersizleri, Kegel egzersizleri, ayna egzersizleri, dokunma egzersizleri ve vajinal dilatör(fallus) çalışmaları yer alır.

Parmak Egzersizleri

Pek çok vajinismus kliniği ve cinsel terapist tarafından vajinismus hastalarına parmak egzersizleri şeklinde ev ödevleri verilmektedir.
Tıbbı terminolojide parmak egzersizleri, kişinin kendi kendine yaptığı içeriden yapılan uyarı ile duyarsızlaştırma anlamında kullanılan “in vivo desensitizasyon” terimiyle ifade edilmektedir. Daha sonrasında eşle yapılan duyarsızlaştırma ise “in vitro desensitizasyon” olarak bilinmektedir.

Amaç vajina içini tanımak, kas kontrolünü öğrenmek ve gevşemeyi sağlamaktır. Vajinismus tedavi yöntemleri arasında pek çok klinik tarafından önerilen parmak egzersizleri hastaların çoğu tarafından zor, sıkıcı, itici ve mutsuzluk vericidir. Ayrıca hijyenik de bulunmamaktadır. Bu sebeplerle pek çok vajinismus hastası parmak egzersizlerini yapmak istemez. Hatta hastaların önemli bir kısmı için parmak egzersizleri tedaviyi bırakma sebebidir.

Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı, Hera Klinik olarak vajinismus tedavisi gören hastalarımıza pek çok dış merkezlerde uygulanan ve hastalara ev ödevi olarak verilen parmak egzersizleri uygulamasını yaptırmamaktayız. Bunun yerine, tedavi programımızda çok daha kolay uygulanabilen bazı pelvik taban egzersizleri yer almaktadır.

Kegel Egzersizleri

Vajinismus tedavi yöntemlerinden birisi de kegel egzersizleri ile vajinal kasların çalıştırılması, kontrol altına alınmasının öğretilmesidir.
Normalde idrarı sıkıp bırakma şeklinde basit olarak yapılan Kegel egzersizleri ile hastalar pelvik taban kaslarını kontrol altına almayı ve bu kaslara hükmetmeyi öğrenebilmektedirler. Diğer taraftan çalışan pelvik taban kasları sayesinde genital bölgenin kan dolaşımı artmakta ve kişilerin kendi genital alanlarından hazzı keşfetmeleri sağlanmaktadır.

Cinsel Terapilerde Verilen Ev Ödevleri/Vajinismus Egzersizleri

Cinsel tedavi programlarında kişilere ve çiftlere verilen ev ödevleri son derece önemlidir. Hera Klinik’te verilen ev ödevleri ofis ortamında uygulanan birtakım egzersizlerin ev ortamında tekrarını içerir. Ev ödevlerinin öğrencilik yıllarımızda oluşturdukları sıkıntıları düşünürsek, bu ödevlerin “ev oyunları” veya “aşk oyunları” şeklinde görülmesi daha faydalı olacaktır.

Hipnoterapi İle Vajinismus Tedavisi

Hipnoterapi(hipnoz tedavileri) cinsel terapilerde yeni ve alternatif vajinismus tedavi yöntemleri içinde yer almaktadır. Hipnoterapi ile vajinismus tedavileri hızlanmakta, kolaylaşmakta ve tedavi süreci kısalmaktadır.

Burada altı çizilmesi gereken nokta; hipnoz terapilerinin hiçbir zaman vajinismus tedavisinde tek başına uygulanamayacağıdır. Hipnoterapi diğer tedavi yöntemlerine ek olarak uygulandığında anlamlıdır. Destekleyici, tamamlayıcı bir yöntemdir.
Aynı zamanda hipnoz, konusunda deneyimli ve sertifikalı hekim veya terapistler tarafından yapılmalıdır. Her hastaya yapılması da yanlıştır.

Bazı hastalar son derece rahat bir şekilde hipnoz olurken, bazıları daha zor ve daha yüzeysel şekilde hipnotik etkiye ulaşmaktadırlar.
Hipnoz sonrası hastalar kendilerini son derece rahatlamış hissetmekte ve gerginlikleri azalmaktadır. Bu nedenlerle doğru şekilde uygulandığında, hipnoz ile vajinismus tedavileri oldukça kısalmaktadır.

Vajinismus Tedavisinde Cerrahi Yöntemler

Kızlık zarı, vajina ve vulva(dış genital alan) ile ilgili doğuştan gelen sorunlar cinsel ilişkiye girememe sebepleridir. Bu nedenle ilk görüşmede yapılan basit bir jinekolojik değerlendirme son derece önemlidir.

Kızlık zarının normalden daha kalın ve sert oluşu, ara bölmeli, yarım ay, elek şeklinde kızlık zarı yapısı cinsel ilişkinin tam olarak sağlanamamasına neden olabilir. Bu durumda yapılan çok basit cerrahi işlemler ile sorun giderilebilmektedir.

Vajina içerisindeki yatay ve dikey bölmeler, vajinanın darlığı, kısa ve kör vajina da cinsel birleşmenin tam olmama sebebidir. Lokal veya genel anestezi altında yapılan basit cerrahi işlemler sorunu kalıcı olarak çözebilmektedir.

Vulva(dış genital alan) ile ilgili kist, apse ve enfeksiyonlar da cinsel ilişkinin gerçekleşememesine neden olabilir. İlaç tedavileri ve cerrahi işlemlerle sorun kalıcı olarak çözümlenebilmektedir.

EMDR(Eye Movement Desensitization & Reprocessing – Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma & Yeniden İşleme)

Özellikle çocuklukta veya ergenlikte cinsel travmaya maruz kalan vajinismus hastaları için EMDR ciddi anlamda fayda sağlayabilir. EMDR, göz hareketleri ile duyarsızlaştırma ve yeniden işleme olarak bilinen özel bir terapi şeklidir. Bu konuda özel eğitim almış terapistler tarafından uygulanmaktadır. Vajinismus tedavi yöntemleri arasında, destekleyici bir tekniktir.

Vajinismus Hastaları İçin Klasik Psikoterapi

Kişilerde oluşan ileri düzeyde öz güven azalması, depresyon, çok yoğun panik atak, ilave psikolojik veya psikiyatrik sorunların olması durumunda vajinismus tedavilerine psikoterapi de eklenmelidir. Burada unutulmaması gereken nokta; psikoterapilere ek olarak verilen antidepresan ilaçların cinsel hazzı olumsuz yönde etkilediğidir. Ancak kar/zarar oranı düşünülerek kararlar verilmelidir.
Klasik psikoterapiler her ne kadar günümüzde halen yaygın olarak psikiyatr ve psikologlar tarafından hastalara uygulanmakta ise de bu tür yaklaşımlar biraz daha uzundur ve sabır gerektirir. Uzayan ve kısa sürede sonuç alınamayan tedaviler çiftlerdeki gerginlikleri ve kaygıları daha da artırmaktadır.

Vajinismus Hastalarının Eşlerine Uygulanabilecek Cinsel Tedaviler

Vajinismus hastalarının partnerlerinde de birtakım bilgi ve deneyim eksiklikleri olabilir. Bu durumlarda erkek eşlerin de bilgilerini artırıcı bilişsel programların verilmesi uygun olacaktır. Bu yüzden vajinismus tedavisinde vajinismus hastalarının partnerlerine uygulanan cinsel tedaviler önemli yere sahiptir.

Erkeklerde olan erken boşalma ve sertleşme problemleri zaman içinde gelişmiş veya daha önceden beri süregelen tarzda olabilir. Her ne kadar bu durumlar genel olarak psikolojik içerikli olsa da şeker hastalığı, yüksek tansiyon, damar sertliği gibi organik nedenlere de bağlı gelişebileceğinden ötürü eşler kontrol amaçlı bir üroloğa gönderilebilir.

Evlilik Terapileri

Zamanla evlilikte bazı yıpranmalar, kırılmalar ve öfkeler ortaya çıkabilir. Eşle ilgili iletişimsel, ilişkisel sorunlar da varsa çift terapisi(evlilik terapisi) uygulanmalıdır.

Evlilik sorunları baş gösteren vajinismus çiftlerinde öncelikle evlilik terapileri, daha sonrasında cinsel terapiler önerilmektedir.